เรื่องส่วนประกอบของโลก

   พื้นโลกมีลักษณะแตกต่างกันบางแห่งเป็นที่ราบเรียบ  บางแห่งก็ขรุขระ  บางแห่งเป็น

ภูเขา  บางแห่งเป็นพื้นน้ำซึ่งได้แก่ทะเลและมหาสมุทรซึ่งลักษณะต่างๆที่ผ่านมาเป็นพื้นผิวโลกหรือเปลือกโลกทั้งสิ้น

รูปร่างของโลก 

                โลกมีรูปร่างทรงกลมแป้น  ส่วนบนและส่วนล่างค่อนข้างจะแบนเล็กน้อย  เส้นผ่าศูนย์กลางในแนวดิ่งจากขั้วโลกเหนือถึงขั้วโลกใต้สั้นกว่าเส้นผ่าศูนย์กลางเล็กน้อย  ความยาวของเส้นผ่าศูนย์กลางในแนวนอนที่อิเควเตอร์  ประมาณ 12,755 กิโลเมตร  และระหว่างขั้วโลกเหนือไปยังขั้วโลกใต้ประมาณ  12,711  กิโลเมตร  ความยาวเส้นรอบวงประมาณ 40,250  กิโลเมตร  แกนของโลกเองทำมุม      23.5      องศา

 

การเคลื่อนที่ของโลก

                การเคลื่อนที่ของโลกโดยการหมุนรอบตนเองจากทิศตะวันตกไปทิศตะวันออก  คือหมุนทวนเข็มนาฬิกา  การหมุนรอบตัวเองของโลก ก่อให้เกิดกลางวันกลางคืนและยังก่อให้เกิดสิ่งต่างๆอีกดังนี้

1. จากการที่โลกหมุนรอบตัวเองจากทิศตะวันตกไปทิศตะวันออกทำให้ดาวดวงอื่นๆบนท้องฟ้าปรากฏขึ้นทางทิศตะวันออกเสมอ

2. ทำให้เกิดการไหลของน้ำในมหาสมุทรและยังทำให้เกิดลมพัด

3. ทำให้ระดับน้ำในทะเลและมหาสมุทรมีการเปลี่ยนแปลง

ข้อมูลที่ได้จากดาวเทียมแวนการ์ดซึ่งส่งออกสู่อวกาศเมื่อวันที่ 17 มีนาคม พ.ศ. 2501  ทำให้ทราบสันฐานที่แท้จริงของโลกแตกต่างจากทรงกลมแป้นเล็กน้อยโดยที่ระดับน้ำทะเลบริเวณขั้วโลกเหนือสูงกว่าธรรมดา  15  เมตร  และที่ขั้วโลกใต้ระดับน้ำต่ำกว่าธรรมดา 15 เมตร  ส่วนบริเวณนอกขั้วโลกระดับน้ำทะเลทางซีกโลกที่อยู่เหนือเส้นศูนย์สูตร    จะต่ำกว่าธรรมดา 7.5 เมตร  และทางซีกโลกที่อยู่ใต้เส้นศูนย์สูตรจะสูงกว่าธรรมดา 7.5 เมตร  ผลรวมทั้งหมดนี้ทำให้โลกมีสันฐานคล้ายผลไม้

เปลือกโลก

    เป็นส่วนที่อยู่ชั้นนอกสุดของโลก  ชั้นนี้บางมากเมื่อเทียบกับชั้นอื่นๆ  คือมีความหนา   เพียง 6 – 35  กิโลเมตร  ประกอบด้วยพื้นน้ำและพื้นดิน  ถ้าคิดความลึกจากใต้ท้องทะเลลึกลงไปจะบาง  แต่ถ้าคิดความลึกจากพื้นทวีปซึ่งเป็นภูเขาก็จะหนา  เปลือกโลกชั้นนอกยังแบ่งออกเป็น  3  ส่วน  คือชั้นหินไซมา (sima )  ชั้นไซอัล( sial ) และชั้นหินผิว  โดยทั่วไปอุณหภูมิเฉลี่ยที่ผิวโลกประมาณ 12 – 20 องศาเซลเซียส  ซึ่งจะเปลี่ยนแปลงไปตามฤดูกาล  เปลือกโลกแบ่งออกเป็น  3  ส่วนคือ

เปลือกโลกตอนบน  เป็นหินแกรนิต  ส่วนใหญ่ประกอบด้วย สารซิลิกา (Silica )กับอลูมินา (Alumina ) อาจเรียก หินไซอัล ( sial )   หินบริเวณนี้ส่วนใหญ่มีสีจางลง  สำหรับหินบริเวณนี้จะเป็นหินตะกอน

เปลือกโลกตอนล่าง   หรือเปลือกโลกที่เป็นท้องมหาสมุทร    เป็นหินบะซอลต์รองอยู่ใต้หิน ไซอัล  สารประกอบส่วนใหญ่เป็นซิลิกา ( silica ) แมกนีเซียม ( Magnesia )  อาจเรียกไซมา ( sima ) 

ชั้นหินผิว  เป็นชั้นนอกสุดจะประกอบด้วยชั้นดินและหิน  บริเวณหินจะมีการผุพังสลายตัวของหินมากกว่าบริเวณส่วนที่ลึกลงไปที่เป็นส่วนของหินแข็งธาตุที่ประกอบเป็นเปลือกโลก  มีมากกว่า  100  ชนิด  ในปริมาณมากน้อยแตกต่างกันที่มีอยู่มากมี  8  ชนิด

ตารางแสดงธาตุที่มีมากในเปลือกโลก

 

ธาตุ

สัญลักษณ์

ปริมาณโดยน้ำหนัก(% )

หมายเหตุ

ออกซิเจน

ซิลิคอน

อะลูมิเนียม

เหล็ก

แคลเซียม

โซเดียม

โปแตสเซียม

แมกนีเซียม

O

Si

Al

Fe

Ca

Na

K

Mg

46.6

27.7

8.1

5.0

3.6

2.8

2.6

2.1

 

 

อยู่ในรูปสารประกอบและแร่ธาตุ

โครงสร้างของโลกแบ่งออกเป็น 3 ส่วนใหญ่ๆ ดังนี้

แมนเทิล (Mantle)  คือส่วนที่อยู่ถัดลงไปจากเปลือกโลก  ประกอบด้วยหินและแร่

หลายชนิดบางแห่งเป็นหินที่หลอมละลายภายใต้ความดันและอุณหภูมิสูง (800– 4,300°c)

มีความหนาประมาณ 3,000 กิโลเมตร  แร่ธาตุที่สำคัญในชั้นนี้ได้แก่ อะลูมิเนียม  แมกนีเซียม   เหล็ก   ซิลิคอน  และออกซิเจน

                หินหนืดหรือแมกมา ( Magma )  คือ สารเหลวร้อน   เกิดตามธรรมชาติอยู่ภายในโลก

ชั้นแมนเทิล  สามารถเคลื่อนตัวไปมาได้ในวงจำกัด  อาจมีก๊าซและของแข็งรวมอยู่ด้วย เมื่อพุ่งออกมาสู่ผิวโลกจะเรียกลาวา ( Lava )  เย็นและแข็งตัวเกิดเป็นหินอัคนี

              แก่นโลก (Core ) คือส่วนชั้นในสุดของโลก  มีความหนาแน่นมาก   บางส่วน

เป็นของแข็ง  บางส่วนเป็นของเหลว  มีความหนาประมาณ 3,440  กิโลเมตร  แบ่งออกเป็น

                แก่นโลกชั้นนอก ( outer  Core )  ความหนาประมาณ  2,100  กิโลเมตร  เป็นของเหลวประกอบด้วยแร่เหล็ก และนิเกิล  ความหนาแน่นสัมพัทธ์ ประมาณ 12.0 อุณหภูมิอยู่ระหว่าง 4,300 – 6,200 °c  มีความถ่วงจำเพาะประมาณ 12.0

                แก่นโลกชั้นใน ( Inner  core ) ความหนาประมาณ 1,300  กิโลเมตร  เป็นของแข็ง

ความหนาแน่นสัมพัทธ์มากกว่า 17 อุณหภูมิราว 6,300 °c   เข้าใจว่าเป็นแร่เหล็ก   มีความถ่วงจำเพาะมากกว่า

                             ภาพแสดงส่วนประกอบของโลก

 

ใบคำถาม
เรื่อง ส่วนประกอบของโลก

ให้นักเรียนเติมคำลงในช่องว่างให้ได้ใจความที่สุด

1.  เปลือกโลกมีลักษณะอย่างไร  บริเวณที่คนเราอาศัยอยู่เป็นเปลือกโลกใช่หรือไม่

     …….………….…………………………………………………………………………………

     …….……………….……………………………………………………………………………

2.  เปลือกโลกส่วนบนเป็นชั้นหินแข็งประกอบด้วยหินหลายชนิดเรียกรวมๆกันว่าอะไร

     ……..……………………………………………………………………………………………

3.  แก่นโลกมีลักษณะอย่างไร……….…………………………………………………………. …

   ………………………………………….………………………………………………………..

4.  สารประกอบซิลิกาและสารประกอบอะลูมินา  เป็นองค์ประกอบของหินชนิดใด

     ……...…………………………………………………………………….………………………

5. หินหนืดอยู่ในชั้นใดของโลก…………………………………………………………………..

    ……..…………………………………………………………………………………………….

6. หินหนืดคืออะไร…………………………………………………………………………………

7. เปลือกโลกส่วนล่างประกอบด้วยหินอะไรบ้าง

     …………………………………………………………………………………………………..

8. ชั้นใดของโลกมีความหนามากที่สุด ……………………………………………………………..

9. เปลือกโลกส่วนใด  ที่หนาที่สุด………………………………………………………………….

10. หินหนืดมีอุณหภูมิสูงประมาณเท่าใด …………………………………….…………………….


แบบฝึกหัดก่อนเรียน : 
แบบฝึกหัดหลังเรียน :