ภาษาไทยในประชาคมอาเซียน  

การผสมผสานกันของสังคมยุคโบราณมีผลทำให้มีการยืม (borrowing) กันไปมาระหว่างแต่ละภาษาที่อยู่ใกล้เคียงกันดังกล่าวมาแล้ว ดังตัวอย่างคำซ้อนจำนวนมากในภาษาไทย เช่น คำว่า "บ้านช่อง"; คำว่า "บ้าน" เป็นคำภาษาไทย แต่มีรากศัพท์มาจากภาษาโปรโต-ออสโตรนีเซียน ส่วนคำว่า "ช่อง" เป็นภาษาเวียดนามแปลว่า บ้าน; คำว่า "ดั้งจมูก" มาจากคำว่า "ดั้ง" ภาษาไต-ไท มีรากศัพท์มาจากภาษาโปรโต-ออสโตรนีเซียน แปลว่า "จมูก" ส่วนคำว่า "จมูก" เป็นภาษาเขมร; คำว่า "ร่ายรำ" นั้น "ร่าย" เป็นภาษาไทย และมีรากศัพท์มาจากภาษาโปรโต-ออสโตรนีเซียน ส่วนคำว่า "รำ" เป็นภาษาเขมร ฯลฯ

          คำในภาษาไทยจำนวนมากที่เราใช้กันในชีวิตประจำวัน ถ้าเราศึกษาให้ดีจะพบว่ามีที่มาจากภาษาอื่นๆ เช่น ผิว และ เปลือก มาจากภาษาจีนโบราณ เช่นเดียวกับคำว่า "ม้า" และ "อาน"รวมทั้งจำนวนนับตั้งแต่ เอ็ด (หนึ่ง) สาม สี่ เจ็ด แปด เก้า และสิบ แต่เมื่อเอาเข้าจริงๆ แล้ว คำว่า หนึ่ง สอง แปด และสิบ หรือสิบเอ็ด ก็เป็นคำร่วมเชื้อสายกับภาษาจีนและออสโตรนีเซียน เช่น หนึ่ง มลายู-ชวาว่า ตุงกัล หรือ นุงกัล (ดูพยางค์หน้า) แปลว่า หนึ่ง ขณะที่จำนวนนับจริงๆ ใช้คำว่า ซาตู หรือ ซา (หรือ ซอ) มาจากรากศัพท์ภาษาโปรโต-ออสโตรนีเซียนว่า เอซา หรืออิซา (*esa/isa); ส่วนคำว่า สอง เป็นคำภาษาไท-จีน ตรงกับมลายูว่า ปาซัง (pasang) แปล คู่กัน (ซึ่งแปลว่า สอง เช่นกัน) แม้ว่าจะไม่ได้ใช้ในแง่จำนวนนับ ซึ่งปกติใช้คำว่า ดูวา (dua) มาจากรากศัพท์ภาษาโปรโต-ออสโตรนีเซียนว่า ดูซา (*duSa)

          คำภาษาไทยอื่นๆ เช่น เดิน ดำเนิน เป็นภาษาเขมร คำว่า หน้าไม้ ใช้ร่วมกันทั้ง ไทย (ปืนผาหน้าไม้) พม่า มลายู (ปานาห์); ส่วนคำว่า ครบ ครอบ ซ้อน ซับ ซาบ ตัด กระดูก ฯลฯ ใช้ร่วมกับมลายู (สาขาหนึ่งของตระกูลภาษาออสโตรนีเซียน) ว่า จูกบ (cukup), เปอกบ (pekup), ซูซน (susun), เซอรับ (serap), ตัส หรือจาตัส (tas, catas), ตันดุก (tanduk) โดยยอมให้มีการย้ายความหมายได้บ้าง; ปลิง ลิ้น ทาก มาจากคำภาษาโปรโต-ออสโตรนีเซียนที่สืบสร้างโดย ดร.พอล เค.เบเนดิกท์ ว่ามาจากคำว่า pelindak เป็นภาษาไทยว่า ปลิง ลิ้น และทาก และในภาษามลายูปัจจุบันว่า ลิ้น (lidah) ฯลฯ  

          อีกไม่นาน ประเทศไทยและประเทศสมาชิกอาเซียนอื่นๆ ก็จะเปิดประเทศมีลักษณะร่วมกันเป็น "ประชาคม" ที่เป็นหนึ่งเดียวกันมากยิ่งขึ้น การถ่ายเทในเรื่องภาษา วัฒนธรรมประเพณี และค่านิยมระหว่างกันจะต้องเกิดขึ้นอย่างแน่นอน ภาษาไทย ลาว มาเลย์ เขมร เวียดนาม อังกฤษ จีน อินโดนีเซียน... ก็จะใช้ทับศัพท์กันและ "ยืมยุ่งอีนุงตุงนัง" กันทีเดียวโดยเฉพาะในหมู่วัยรุ่น หลายคนที่รู้ภาษาอาเซียนจะพูดและใช้ภาษาแบบปนๆ กันน่าดูชม ส่วนคนหนุ่มสาวเองก็จะร่วมเผ่าพงศ์กันมากขึ้นเป็น "เผ่าพันธุ์อาเซียน" อย่างไรล่ะ นี่แหละประชาคมอาเซียน พ.ศ.2558 ที่กำลังจะมาถึง...

โดย กัณหา แสงรายา

 

 


แบบฝึกหัดก่อนเรียน : 
แบบฝึกหัดหลังเรียน :