จำนวนผู้ชม : 802 คน


โคลงสี่สุภาพ
โคลงมีหลายชนิด แต่ที่นิยมเป็นหลัก คือ โคลงสี่สุภาพ
๑ รูปแบบของโคลงสี่สุภาพ
 


ลักษณะคำประพันธ์  โคลงพระราชพงศาวดารแต่งด้วยคำประพันธ์ประเภทโคลงสี่สุภาพ
พันท้ายตกประหม่าสิ้น           สติคิด
โดดจากเรือทูลอุทิศ                             โทษร้อง
พันท้ายนรสิงห์ผิด                               บทฆ่า  เสียเทอญ
หัวกับโขนเรือต้อง                              คู่เส้นทำศาล
ตัวอย่างโคลงสี่สุภาพ
                   ควรจำโคลงสี่นี้                พึงยล ท่านเอย
          บทหนึ่งจัดพรรคพล                 สี่พร้อม
          เจ็ดเอกสี่โทดล                         เสียงเด่น เสนาะนอ
          คำรื่นสัมผัสน้อม                      แน่วให้ชวนฝัน
โคลงสี่สุภาพจากลิลิตพระลอที่เรามักจดจำแบบอย่าง คือ
                   เสียงลือเสียงเล่าอ้าง       อันใด พี่เอย
          เสียงย่อมยอยศใคร                ทั่วหล้า
          สองเขือพี่หลับใหล                ลืมตื่นฤาพี่
          สองพี่คิดเองอ้า                     อย่าได้ถามเผือ

กฎเกณฑ์บังคับของโคลงสี่สุภาพ
          ๑.) โคลงสี่สุภาพ ๑ บท มี ๔ บาท หรือ ๔ บรรทัด แต่ละบาทมี ๒ วรรค วรรคหน้ามี ๕ คำ วรรคหลังของบาทที่ ๑-๓ มีวรรคละ ๒ คำ แต่บาทที่ ๑ และบาทที่ ๓ เพิ่มคำสร้อยวรรคละ ๒ คำ ส่วนบาทที่ ๔ วรรคหลังมี ๔ คำ สรุปโคลงสี่สุภาพ ๑ บท มี ๓๐ คำ และมีคำสร้อยอีก ๔ คำ

          ๒.) สัมผัสบังคับเป็นสัมผัสสระ ดูรูปแบบที่โยงไว้ ชุดแรกคือ คำที่ ๗,๑๒,๑๙ ชุดที่สองคือ คำที่ ๑๔ กับ ๒๖

          ๓.) กำหนดคำเอก ๗ ตำแหน่ง และคำโท ๔ ตำแหน่ง ตำแหน่งคำเอกและคำโทในบาทที่ ๑ ตรงกับคำที่ ๔-๕ สลับที่กันได้
คำเอก คือ คำที่มีรูปวรรณยุกต์เอกกำกับ หรือใช้คำตายแทนคำเอก
คำโท คือ คำที่มีวรรณยุกต์โทกำกับ

          ๔.) คำสร้อย เติมท้ายบาทที่ ๑ และบาทที่ ๓ เพื่อให้ได้ความครบถ้าได้ความครบแล้วไม่จำเป็นต้องใช้คำสร้อย คำสร้อยของโคลงมี ๒ คำ คำต้นมีหน้าที่เชื่อมความต่อกับคำข้างหน้า ส่วนคำท้ายเป็นคำเสริมขึ้นให้เต็มหรือเพื่อความไพเราะและชัดเจนขึ้น ตัวอย่าง คำสร้อยหรือคำท้าย เช่น เอย เฮย แฮ นอ เทอญ พ่อ แม่ พี่ เป็นต้น

          ๕.) คำเอกโทษและโทโทษ คือ ใช้คำเอกและโทในตำแหน่งที่ผิด เช่น หน้า เขียนเป็น น่า อย่างนี้เรียกว่า เอกโทษ หรือ เล่น เขียนเป็น เหล้น อย่างนี้เรียกว่าโทโทษ ปัจจุบันไม่นิยมใช้เอกโทษและโทโทษ เพราะใช้คำไม่ตรงความหมาย และขาดความพิถีพิถัน

          ๖.) คำที่ ๗,๑๒,๑๙,๓๐ ไม่นิยมใช้รูปวรรณยุกต์