จำนวนผู้ชม : 428 คน


พิกัดขอบฟ้า

        พิกัดขอบฟ้า (Horizontal coordinates) เป็นระบบพิกัดซึ่งใช้ในการวัดตำแหน่งของวัตถุท้องฟ้า โดยถือเอาตัวของผู้สังเกตเป็นศูนย์กลางของทรงกลมฟ้า โดยมีจุดและเส้นสมมติบนทรงกกลมฟ้าแสดงในภาพที่ 1 
  • ทิศทั้งสี่ ประกอบด้วย ทิศเหนือ (North) ทิศตะวันออก (Earth) ทิศใต้ (South) ทิศตะวันตก (West) เมื่อหันหน้าเข้าหาทิศเหนือ ด้่านหลังเป็นทิศใต้ ซ้ายมือเป็นทิศตะวันตก ขวามือเป็นทิศตะวันออก
  • จุดเหนือศีรษะ (Zenith) เป็นตำแหน่งสูงสุดของทรงกลมฟ้า ซึ่งอยู่เหนือผู้สังเกต 
  • จุดใต้เท้า (Nadir) เป็นตำแหน่งต่ำสุดของทรงกลมฟ้า ซึ่งอยู่ใต้เท้าของผู้สังเกต   
  • เส้นขอบฟ้า (Horizon) หมายถึง แนวเส้นขอบท้องฟ้าซึ่งมองเห็นจรดพื้นราบ หรืออีกนัยหนึ่งคือ  เส้นวงกลมใหญ่บนทรงกลมฟ้าที่อยู่ห่างจากจุดเหนือศีรษะ ทำมุม 90

    °

     กับแกนหลักของระบบขอบฟ้า 
  • เส้นเมอริเดียน (Meridian) เป็นเส้นสมมติบนทรงกลมฟ้าในแนวเหนือ-ใต้ ซึ่งลากผ่านจุดเหนือศีรษะ 

 ภาพที่ 1 ระบบพิกัดขอบฟ้า 

        การวัดมุมในระบบพิกัดขอบฟ้าประกอบด้วย มุมทิศ​ และ มุมเงย
  • มุมทิศ (Azimuth)​ เป็นมุมในแนวราบ ซึ่งวัดจากทิศเหนือ (0

    ° 

    ) ไปตามเส้นขอบฟ้าในทิศตามเข็มนาฬิกา ไปยังทิศตะวันออก (90

    °

    ) ทิศใต้ (180

    °

    ) ทิศตะวันตก (270

    °

    ) และกลับมาที่ทิศเหนือ (360

    °

    ) อีกครั้งหนึ่ง ดังนั้นมุมทิศจึงมีค่าระหว่าง (0

    ° - 36

    0

    °

  • มุมเงย (Altitude) เป็นมุมในแนวดิ่ง ซึ่งนับจากเส้นขอบฟ้า (0

    °) สูงขึ้นไปจนถึงจุดเหนือศีรษะ (90

    °

    )  ดังนั้นมุมเงยจึงมีค่าระหว่าง (0

    ° - 9

    0

    °

     
        เมื่อมองดูตำแหน่งดาวในภาพที่ 2 จะเห็นว่า ดาวมีพิกัดขอบฟ้า มุมทิศ 250

° มุมเงย 4

5

° 

ทั้งนี้ในการวัดระยะห่างของดาวบนท้องฟ้าจะเป็นระยะเชิงมุม


ภาพที่ 2 การวัดมุมทิศ-มุมเงย

ภาพการใช้มือในการวัดค่ามุมเงย